Bàn thờ gia tiên theo phong tục Việt Nam

Thờ cúng tổ tiên vốn là một phong tục lâu đời ở Việt Nam, cũng là biểu hiện của lòng hiếu thảo, nhớ đến công ơn sinh thành dưỡng dục của tiền nhân, nhớ đến cội nguồn của mình. Do đó, có thể nói thờ tổ tiên chính là một nét đẹp văn hóa của người Việt Nam.

Thờ cúng tổ tiên chính là toàn bộ các hình thức lễ nghi, cúng bái nhằm thể hiện tấm lòng thành kính, đạo lý uống nước nhớ nguồn, biết ơn tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã sinh thành và gây dựng nên cuộc sống cho con cháu.

Không nhất thiết phải là mâm cao cỗ đầy, chỉ cần thắp nén hương thơm lên bàn thờ tổ tiên trong ngày lễ, Tết, hay ngày giỗ, con cháu trong gia đình cũng thể hiện được tấm lòng thành kính, hướng về cội nguồn, tưởng nhớ những người thân đã khuất.

Bàn thờ gia tiên theo phong tục Việt Nam

Nơi đặt bàn thờ tổ tiên thường ở vị trí trang trọng nhất trong nhà. Chính giữa ban thờ là bát hương tượng trưng cho vũ trụ, trên bát hương có cây trụ để cắm hương vòng; ở hai góc ngoài của bàn thờ bao giờ cũng có hai cây đèn (hoặc nến) tượng trưng cho Mặt Trời ở bên trái và Mặt Trăng ở bên phải. Mỗi khi cúng, lễ gia chủ sẽ thắp đèn (đốt nến).

Có thể nói, mọi biến cố trong gia đình đều được gia chủ báo cáo với gia tiên. Không gian xung quanh nơi đặt bàn thờ sẽ là nơi con cháu trò chuyện, do đó khu thờ tự còn là nơi kết nối tình cảm gia đình.

Thờ cúng gia tiên dòng họ lâu đời

Ngoài ngày giỗ tổ tiên tại gia, người Việt còn có ngày giỗ họ. Đối với Việt Nam, quan hệ huyết thống khá phức tạp. Gia đình chỉ là một đơn vị độc lập tương đối bởi giữa các gia đình trên một phạm vi nào đó lại tồn tại một quan hệ ràng buộc mà người ta gọi là họ hàng, dòng tộc.

Mỗi họ có một ông Tổ chung và đều có một cuốn gia phả ghi chép họ tên, chức tước, ngày tháng sinh tử của tổ tông và người trong họ theo thứ tự để mọi người "vấn tổ tầm tông."

Con cháu trong họ sẽ lập Từ đường để thờ vị Thủy tổ. Trưởng tộc là người được hưởng hương hỏa của tổ tiên nên có trách nhiệm phải lo việc làm giỗ họ. Trong ngày giỗ họ, con cháu đều phải góp giỗ.Bên cạnh đó, cũng có nhiều nhà đặt bàn thờ hướng Tây vì quan niệm hướng này hợp với sự đối đãi của âm dương, nên yên ổn và phát triển, thần linh, tổ tiên được an tọa.

 thờ phụng tổ tiên của người Việt Nam

Đã bao thế kỷ trôi qua, cung cách và quan niệm thờ phụng tổ tiên của người Việt Nam xét theo góc độ nào đó đã có nhiều thay đổi nhưng ý nghĩa lớn nhất vẫn giữ nguyên.

Bàn thờ gia tiên có mấy bát hương

Khi bạn thờ gia tiên tại gia thường sẽ chỉ cần 1 bát hương chung mà thôi, bơi vì bàn thờ thường có 3 bát nhang đại diện cho:

Bát nhang thờ Phật: đây là bát hương cao nhất, được đặt ở chính giữa, là nơi thể hiện tín ngưỡng của mỗi gia đình với đức Phật (kể cả với các gia đình theo đạo Công giáo hay các đạo giáo khác). Bát hương này để cầu mong những điều tốt đẹp nhất đến với mỗi thành viên, giải trừ tai ương, vận hạn.

Bát nhang thờ thần linh: thờ các vị thổ công, long mạch của ngôi nhà, mang tính chất phong thủy. Cầu cho vượng khí tràn trề, xua đuổi tà khí, gia đình êm ấm, hòa thuận.

Bát nhang thờ gia tiên: thờ cúng các thế hệ bậc trên đã mất, cầu mong cho con cháu được phù hộ, sức khỏe dồi dào, làm ăn thành đạt.

Cách bày bát hương trên bàn thờ

Ba bát hương này khi đứng từ ngoài nhìn vào thì ở giữa là bàn thờ thổ công, hội đồng gia tiên, còn hai bên thì đặt bát hương thờ bà tổ cô và bát hương thờ ông mãnh theo quan niệm “trai bên trái, gái bên phải”. Ảnh đặt cũng sắp xếp theo “trai bên trái, gái bên phải” và theo cấp bậc, mỗi bát hương để cách nhau khoảng 10cm. Trong đó bát hương thổ công bao giờ cũng to hơn 2 bát kia và đặt ở vị trí cao hơn. Nhiều nhà đặt quá nhiều bát hương trên bàn thờ là không đúng cách sẽ không tổ hợp được sức mạnh tâm linh. Ngoài ra, không thể để thờ hai họ nội và ngoại cùng bát hương bởi quan niệm trần sao âm vậy.

| Xem thêm: Bát hương đặt trước hay sau mâm ngũ quả

Cách bày bát hương trên bàn thờ

Tùy thuộc vào hoàn cảnh từng nhà mà đặt bàn thờ cũng như lập các bát hương, chứ không nên quá máy móc. “Điều quan trọng là cái tâm thành kính. Nhiều người cho rằng, không nên thờ chung họ nội và ngoại trong một bàn thờ nhưng theo tôi điều đó không sao cả bởi bàn thờ giống như một lịch sử của một dòng họ là để tưởng niệm, biết ơn với những người quá cố đã sinh thành, nuôi dưỡng mình. Hơn nữa, việc đặt vị trí bàn thờ là điều quan trọng rồi nhưng điều quan trọng hơn cả là bạn phải luôn giữ cho bàn thờ phải luôn sạch sẽ, thường xuyên thắp hương để tưởng nhớ về tổ tiên và người đã khuất, bàn thờ thần tài cầu may

Cách bố trí bàn thờ gia tiên

Theo tập tục của dân gian thì ban thờ gia tiên thường được đặt giữa gian nhà hướng ra mặt tiền. Tuy nhiên, việc đặt bàn thờ có một nguyên tắc là hướng về cái đẹp và tùy theo tuổi của gia chủ. Mỗi gia đình tùy theo hoàn cảnh rộng, hẹp, nhiều tầng hay nhiều phòng mà chọn chỗ đặt bàn thờ cho thích hợp nhưng phải hướng về cái đẹp: Thiên y, Sinh khí, Phúc đức hoặc Phục vị, chứ không được đặt bàn thờ hướng về cái xấu: Tuyệt mệnh, Ngũ quỷ, Họa hại, Lục sát.

Hướng bàn thờ cũng được người Việt rất quan tâm. Thông thường hướng nhà theo đạo Phật hướng Nam là nơi của bát nhã, tức trí tuệ, hướng của sự sáng tạo, của sinh lực tràn trề, đầy dương khí.

Dù là nhà ở truyền thống hay hiện đại, bàn thờ cũng luôn phải đảm bảo được đặt tại vị trí cao, không bị các không gian sinh hoạt khác đè lên để khi cúng bái, con cháu trong nhà tỏ được sự ngưỡng vọng thành kính của mình với ông bà tổ tiên. Với một gia đình riêng có nhiều tầng thì tầng trên cùng của tòa nhà đặt phòng thờ là hợp lý nhất. Nó không chỉ mang đến sự trang nghiêm, kín đáo, tĩnh lặng mà còn thuận tiện cho việc cúng ngoài trời, hóa vàng mã trên sân thượng.

Nếu không có không gian làm phòng thờ riêng có thể bố trí trong phòng khách, không nên bố trí tại phòng ngủ, phòng ăn, phòng bếp. Việc đặt ban thờ ở tầng 1 cũng không sao, tuy nhiên cần tránh tầng trên không được kê giường ngủ, phòng vệ sinh… bởi nó sẽ làm giảm tính tôn nghiêm của không gian trang trọng này.

Có phòng thờ riêng là tốt nhất bởi bàn thờ thuộc tĩnh không hợp với sự phô trương. Điều đó cũng sẽ tránh được việc đi từ ngoài cửa vào đã nhìn thấy bàn thờ tổ tiên, hình ảnh tổ tiên. Hơn nữa, bàn thờ ngay cửa chính sẽ đón nhận nhiều sát khí từ ngoài vào, dễ có gió thổi làm động bát hương.

Cách sắp xếp ảnh trên bàn thờ gia tiên

 

Ảnh đặt cũng sắp xếp theo “trai bên trái, gái bên phải” và theo cấp bậc người quá cố. Ví dụ như: Nhà bạn thờ 2 cấp bậc gồm có Ông Bà và Cha Mẹ. Thì bạn sắp xếp thứ tự ảnh ông bà để cao hơn ảnh cha mẹ mình. Ảnh của ông bên trái theo hướng mắt của bạn nhìn về phía bàn thờ. Tiếp đó bạn đặt ảnh cha mẹ thấp hơn hoặc ở bàn thò khác ở vị trí thấp hơn cũng được.

Bàn thờ gia tiên miền Nam

Trong miền nam có thể hơi khác so với các vùng miền khác. Cụ thể như sau:

Bàn thờ có thể sử dụng chất liệu bằng kính cường lực đặt trên 1 cái eke sắt chịu lực tốt. Đây là mẫu bàn thờ kính khá nhiều ở các hộ gia đình tại Đồng Bằng Sông Cửa Long.

Thứ 2 bàn thờ gia tiên con gái có thể mang về nhà chồng để thờ, nhưng với điều điều kiện đó là con thứ trong nhà thôi. 

Nếu bàn thờ gia tiên ở gia đình theo đạo thiên chúa thì họ sẽ không bày ảnh trên ban thờ.

---Hết---

TIN TÀI TRỢ:

Phải khắc phục ngay nếu bị giống thế này ?

Chống ám đen trần nhà

Không còn cách nào nhanh và kinh tế bằng cách này:

Xem tại đây https://chongamkhoiphucan.com/tam-chong-am-khoi

Dùng tấm Phúc An để chống khói bàn thờ

【Phúc An】- chongamkhoiphucan.com